‘’De moeilijkste juridische tekst is altijd nog makkelijker dan de makkelijkste Griekse’’

Door: Anthimis Verhoog

Klassieke talen en de internationale rechtsorde. Geen vanzelfsprekende combinatie, maar Annemarieke Künzli’s loopbaan bewijst dat dit goed samengaat. Ze studeerde af in de klassieke talen, vervolgens in internationaal recht (‘’maar ik ben geen meester in de rechten, hoor!’’) en werkt inmiddels ruim twaalf jaar als jurist voor het Ministerie van Buitenlandse Zaken. We bellen haar als ze onderweg is vanuit woonplaats Den Haag naar het hoge noorden voor familiezaken.

De leukste baan van de wereld

‘’Op mijn afdeling werken zo’n 25 mensen. Ieder met eigen expertise, maar we leren ook veel van elkaar. Internationaal recht is belangrijk voor Nederland, wat ook blijkt uit de vestiging van het Internationaal Gerechtshof in Den Haag” Annemarieke is zelf druk met de MH17-zaak tegen Rusland en trekt daarvoor nauw op met collegae uit Australië. ‘’Ook met onze buurlanden, en een land als Canada werken we intensief samen: allemaal gelijkgericht. Tegelijkertijd zijn juristen daar en hier anders opgeleid, wat leidt tot een ‘1+1=3’ situatie: een bredere blik op de zaak.’’ Annemarieke beschouwt haar baan als de leukste ter wereld. Ze vervolgt: ‘’Je hoopt dat landen er in onderhandeling met elkaar uit komen. Toch is het een geruststelling dat men in het uiterste geval de rechter weet te vinden. Men zegt wel dat we voorheen bezig waren met recht maken en nu voornamelijk met toepassen en afdwingen.’’

Annemarieke Künzli pleitend in het Internationaal Gerechtshof, Den Haag

Doctor met een talenknobbel

Maar het begon allemaal met de klassieke talen: ‘’Ik was op de middelbare school [in Groningen] al heel talig, volgde Latijn en Grieks, drie moderne talen én Nederlands, maar geen vakken als wiskunde.’’ De moderne talen beheerste ze al snel, en vond in de klassieke talen de uitdaging. Haar studiekeuze viel daarom ook op Griekse en Latijnse taal en cultuur en vanwege de studie-opzet koos ze voor de Universiteit Leiden. ‘’Dat daar ook onder meer geschiedenis en het culturele aspect een rol speelden, vond ik aantrekkelijk.’’

Later tijdens haar studie liep Annemarieke rond op de Nederlandse ambassade in Bern. ‘’De stage zelf was interessant, maar een loopbaan als diplomaat zag ik niet gebeuren.’’ Ze vond zichzelf meer een specialist dan een generalist. Deze stage bracht haar wel op het idee van een vervolgstudie,  internationaal recht. Aan het eind van haar studie liep ze stage bij het VN-kantoor van Amnesty International in Genève, en daar werd voor haar bevestigt dat het internationaal recht een goede keuze was. Annemarieke ging vervolgens doceren aan haar alma mater en daar ook promoveren. ‘’Je hoort wel eens dat het promotietraject een eenzame tijd is, maar dat heb ik niet zo ervaren. Het is een leuke baan, met leuke mensen om je heen, veel afwisseling tussen onderzoek doen, congressen bezoeken en doceren.’’ Ze maakte de overstap naar de UvA voordat ze op Buitenlandse Zaken startte.

Vertalen zonder oordeel en hersenbrekers

‘’De klassieke talen hebben me veel gebracht. Ik leerde precies lezen, schrijven en teksten ontleden. Want de moeilijkste juridische tekst is altijd nog makkelijker dan een moeilijke Griekse tekst. De vertaalslag, dat is waar het om gaat: iets uitleggen aan iemand die geen jurist is, zonder je eigen morele oordeel mee te nemen. Zoals je ook iets vertaalt voor iemand die geen Grieks leest. Aristoteles vind ik fantastisch, maar zijn wereldbeeld is niet het mijne. Het is alleen relevant of ik de tekst begrijp.’’

Zeker in deze tijd vindt ze de oude talen belangrijk. Haar kinderen die het gymnasium doorlopen houdt ze dat ook voor: ‘’Het is heel goed om iets te doen wat niet een direct praktisch nut heeft, omdat je er de hersenen mee traint.’’ Annemarieke roept op te stoppen met het idee dat deze winst uit te drukken moet zijn op een PowerPoint-slide. Klassieke talen zijn goed voor je brein, punt!’’

En haar favoriete tekst? ‘’Ik twijfel tussen Aristoteles en Oudgriekse poëzie. Het knappe aan die tweede is dat de dichters veel zeggen met weinig woorden’’. Op ‘’Politika’’ van Aristoteles studeerde ze af. En die tekst bewijst: klassieke talen en de (internationale) rechtsorde, best een logische combinatie.