Gebrek aan ganzen

Bestorming van het Capitool in 390 v. Chr en 2021: Onverwachte actualisatie in de klas

door Anne van Schaik | Het actualiseren van de oudheid is niet altijd iets waar je als docent van tevoren over nadenkt. Soms overkomt het je gewoon.

Geheel onverwacht kwamen de Oudheid en het nu elkaar een maand geleden tegen op het scherm van mijn laptop. Ik was voor mijn zesde klas Latijn een les aan het voorbereiden over een toespraak van Cicero, Voor Sextus Roscius – de eindexamentekst van dit jaar. Op de achtergrond stond de tv zachtjes aan. En terwijl ik Cicero’s woorden las en voor de leerlingen op een powerpoint de verwijzingen uitwerkte, leken de oude woorden plots op de tv werkelijkheid te worden.

In een uitweiding over het nut van aanklagers in het rechtssysteem, vergelijkt Cicero deze beroepsgroep met de waakzame ganzen die op het Romeinse Capitool op staatskosten gevoerd worden – niet omdat de Romeinen zo van ganzen hielden, maar omdat een groep ganzen in 390 v. Chr. met hun gegak de bewakers op het Capitool wekten, die vervolgens de tot dan toe onopgemerkte aanval van de Galliërs wisten te stuiten. De ganzen op het Capitool werden sindsdien eeuwenlang voor de heldendaad van hun voorouders beloond.

Ik speurde het internet af naar een afbeelding van de Galliërs die vastberaden het Capitool beklimmen, om mijn powerpoint mee op te fleuren en toen gebeurde het: op het tv-scherm in de woonkamer verscheen een woeste menigte – sommige deelnemers zelfs getooid in ‘barbaars’-uitziende kledij – met maar één doel: het Capitool bestormen. De Galliërs waar Cicero naar verwees leken samen te smelten met de boze Amerikanen uit de 21e eeuw. De bewakers in Washington waren net zo onvoorbereid als die in Rome waren geweest, maar helaas hadden zij één groot nadeel: een gebrek aan ganzen.

De volgende dag trokken de actuele afbeeldingen van de Capitoolbestorming direct de aandacht van mijn leerlingen. Een leerling vroeg terecht: “Maar wat hebben die ganzen nu met aanklagers te maken?” Na even zoeken in de tekst kwam een andere leerling met het antwoord: “Ganzen slaan alarm wanneer ze iets verdachts zien. Dat moet een goede aanklager dus ook doen.”

Niet lang daarna kwam het push-bericht van Nu.nl: na de eerste arrestaties begonnen de federale aanklagers snel met hun werk. De ganzen zijn ontwaakt!

Anne van Schaik schrijft vanaf het Utrechts Stedelijk Gymnasium.


'Gebrek aan ganzen' has 1 comment

  1. 26 maart 2021 @ 21:55 H. E. Zondervan

    Gemis van ganzen, zou ik zeggen, of plichtsverzuim van de ganzen. Een gebrek aan ganzen is een tekort, maar er waren er niet te weinig – ze ontbraken helemaal. Of ze zijn in gebreke gebleven – plichtsverzaking dus.
    Hartelijk dank voor dit mooie artikel!

    Reply


Would you like to share your thoughts?

Your email address will not be published.

Deze website is onderdeel van de Vereniging Classici Nederland en gerealiseerd door X11 Creatie.