Daedalus en Icarus

Daedalus en Icarus

Hoogmoed komt voor de val. Daarvoor is geen duidelijker illustratie dan de mythe van Daedalus en Icarus. Daedalus, architect en uitvinder, was op het eiland Kreta in dienst van koning Minos. In opdracht van Minos ontwierp Daedalus het labyrint van Knossos, bestemd om de Minotaurus gevangen te houden – half mens, half stier, het resultaat van een intiem samenzijn van koningin Pasiphaë en een witte stier. Die onwaarschijnlijke liefdescombinatie was het resultaat van weer zo’n rotgeintje waar de Griekse en Romeinse goden patent op lijken te hebben, maar dat verhaal vertellen we wellicht een andere keer.

Na de bouw van het labyrint van Knossos hield koning Minos Daedalus en zijn zoon Icarus vast op het eiland, omdat Daedalus het geheim van het labyrint kende. De havens werden bewaakt en daarom was er voor Daedalus en Icarus geen andere manier om te ontkomen dan door de lucht. Daedalus maakte twee paren vleugels: houten geraamtes die hij bestreek met bijenwas, waarin hij veren stak. Met vleugels, dacht Daedalus, konden ze de oversteek naar het Griekse vasteland maken.

Daedalus waarschuwde zijn zoon nadrukkelijk om niet te laag en niet te hoog te vliegen. Vlak boven zee zouden de veren nat kunnen worden, te dicht bij de zon zou de was smelten en zouden de vleugels uiteen vallen. Maar tijdens de vlucht werd Icarus steeds overmoediger en vloog steeds hoger, precies met het resultaat waarvoor zijn vader hem had gewaarschuwd: de was smolt, de veren lieten los en Icarus stortte in zee.

 

Waarom is dit verhaal nu nog steeds belangrijk?

Hoogmoed komt voor de val. In het geval van Icarus letterlijk, maar in figuurlijke zin zie je bijvoorbeeld ook beroemdheden voor de bijl gaan. Denk aan

wielrenner Lance Armstrong. Hij won zeven maal achter elkaar de Tour de France, achtte zich onaantastbaar en schuwde niet om mensen keihard aan te vallen die de waarheid wilden vertellen. Uiteindelijk bekende Armstrong op televisie in een interview met beroemdheid Oprah Winfrey dat hij doping had gebruikt. Zijn titels werden hem afgepakt, sponsors trokken zich terug en de gevallen beroemdheid moest miljoenen betalen om claims af te kopen. En denk ook eens aan voetballer Christiano Ronaldo, die nu onder een vergrootglas ligt vanwege een verdenking van verkrachting. Of aan dictators als Saddam Hoessein en Moammar Khadaffi.

Griekenland heeft overigens ook een moderne Icarus. Op 13 augustus stortte luchtfotograaf Chrysostomos Fountis neer terwijl hij foto’s maakte van een park met zonnepanelen. Door de hete luchtstromen boven het park klapte zijn paraglider ineen. Zijn weduwe vertelde dat hij al drie keer eerder een crash had overleefd en vermoedde dat hij daardoor overmoedig was geworden.

 

Welke vragen roept dit verhaal op?

Macht fascineert ons, en zeker ook mensen in hoge posities die in een vrije val raken. Of dat altijd met hoogmoed of overmoed te maken heeft, is maar de vraag. We zeggen immers ook: hoge bomen vangen veel wind. Of: wie hoog klimt, kan diep vallen. En, ook de moeite waard om eens over na te denken in een egalitair land als Nederland: wat heeft die fascinatie met onze eigen cultuur te maken? Zien we mensen soms graag vallen omdat we stiekem vinden dat iedereen in principe gelijk is?


Tagged: , ,


'Daedalus en Icarus' has no comments

Be the first to comment this post!

Would you like to share your thoughts?

Your email address will not be published.

Deze website is onderdeel van de Vereniging Classici Nederland en gerealiseerd door X11 Creatie.