Lerares van het jaar Ninah Tiemersma: ‘’Burgerschap is een hot thema, maar welzijn hoort daar óók bij’’ 

Door Anthimis Verhoog

“Leerlingen kwamen langs met koekjes, chocola en jellybeans. Ik kreeg verlegen handjes en zelfs mijn favoriete thee!” Zo omschrijft Ninah Tiemersma (28), docente klassieke talen, hoe haar leerlingen haar verrasten nadat ze op 2 oktober werd uitgeroepen tot Leraar van het Jaar 2025 in het voortgezet onderwijs. De bekendmaking deed staatssecretaris Koen Becking van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, die de winnaars in alle onderwijssectoren onthulde. Klassieken.nu bespreekt met Ninah haar overwinning, aanpak in de klas en missie binnen het onderwijs. 

Ninah Tiemersma, geboren in Leeuwarden, studeerde klassieke talen aan de Rijksuniversiteit Groningen en ontwikkelde tijdens haar master een fascinatie voor de Griekse tragedie. Sinds 2019 is zij docent op het Stedelijk Gymnasium Leeuwarden. Al snel viel het haar op dat leerlingen de school verlieten met veel vakkennis, maar weinig zicht op de bredere betekenis van verhalen. En dat vond ze gek: ‘’In de Verenigde Staten lezen veteranen de Ajax als onderdeel van traumaverwerking.’’ Dit inspireerde haar om lesmateriaal rond mentale gezondheid in de Griekse oudheid te ontwikkelen. “Wij lezen de oude Griekse teksten, maar ook Seneca en Plinius, en koppelen die aan de wereld van nu. Leerlingen waarderen het dat het ook over henzelf mag gaan.” 

Haar leerlingen vormden een groepje om haar te nomineren en bereidden haar mentaal voor op de procedure. Nadat ze hoorde dat ze in de top 10 stond, moest ze aan de bak: een aanbevelingsbrief, een filmpje en haar cv, allemaal in te dienen nog vóór de zomervakantie. Omdat ze zowel Grieks als Latijn doceert, stuurde ze zelfs twee aanbevelingsbrieven in, uiteraard geschreven door haar leerlingen. Na de bekendmaking volgde direct een mediatraining, en dat bleek geen overbodige luxe: NOS en Omrop Fryslân stonden al snel op de stoep. Met haar 28 jaar is ze de jongste winnaar in haar categorie. Tegen haar leerlingen grapte ze: “Ik heb mijn hoogtepunt al bereikt, wat nu verder?” 

Veilige omgeving als uitgangspunt 

Het creëren van een veilige omgeving is de basis van haar lesmethode, zowel tussen leraar en leerlingen als onderling. Aan het begin van de les vertelt ze waar het over zal gaan en stelt ze duidelijke gedragsregels: niet door elkaar praten en niet uitlachen. Om vertrouwen te winnen laat ze de leerlingen eerst thuis oefenen. “Ze vinden het prettig dat de les om meer gaat dan grammatica alleen en bovendien is er een win-win: de aanpak werkt goed voor het tekstbegrip én voor de leerlingen zelf.  

Een leerling herkende zich zo sterk in een verhaal dat deze professionele hulp is gaan zoeken. Ninah spreekt uit ervaring: ze weet veel over jeugdproblematiek en hoopt, ongeacht haar leeftijd, altijd dicht bij haar leerlingen te blijven staan. Er volgt een anekdote uit haar les: “Cicero zegt: ik trek mij terug met mijn boeken, ik heb er geen zin meer in. Ik vroeg aan de leerlingen in de klas hoe zij omgaan met coping. Een leerling zei: ‘Ik leg mijn telefoon weg en reageer dagen niet meer.’ Ik denk dat Cicero zijn blauwe vinkjes zou uitzetten.” 

Breder toepasbaar 

Hoewel haar methode niet bij iedere leerling of docent in de smaak valt, is Tiemersma ervan overtuigd dat de benadering breder inzetbaar is. Niet alleen klassieke talen lenen zich voor de koppeling met mentale gezondheid. ‘’Met een collega biologie werk ik aan een les over stoïcijnen en of pijnprikkels daadwerkelijk onderdrukt kunnen worden. En neem Daidalus en Ikarus: een verhaal over angst voor technologie, gemakkelijk te verbinden aan ChatGPT en AI.’’ 

Ook in andere vakken kunnen maatschappelijke thema’s centraal staan: “Een scheikundedocent kan funcaps gebruiken om een les over drugs en verslaving te geven, gekoppeld aan chemische formules.” Volgens Ninah werkt het koppelen van dit soort thema’s aan de eigen vakinhoud beter dan de verplichte modules, en ze moedigt collega’s aan te experimenteren: “Baat het niet, dan schaadt het niet.” 

Naast haar werk op school geeft Ninah workshops en lezingen over trauma en herstel in Griekse tragedies. Ze staat inmiddels ook op het podium met theater- en vertelvoorstellingen rondom ditzelfde thema, eerst solo, nu samen met Paul Groos, die ze ontmoette op de VCN-jaarconferentie. 

Boodschap aan Den Haag 

Ze vindt het jammer dat klassieke talen alleen voor gymnasiumleerlingen zijn. “Ook een 4-havo leerling kan delen uit de Ajax lezen; die voelen net zo goed als gymnasiasten. Dus geef klassieke oudheid ook op andere niveaus!”  

De docente heeft intussen contact met onder meer het Platform VVVO (Vakinhoudelijke Verenigingen Voortgezet Onderwijs) om haar succesvolle aanpak ook bij andere vakverenigingen in te brengen. De VO-raad wil met schoolbesturen in gesprkek en heeft Tiemersma ingezet als voorgeschoven post.  

Tot slot: “We mogen binnenkort op bezoek bij de Staatssecretaris. Mijn boodschap: leerlingen doen ertoe en moeten straks niet allemaal met een burn-out thuis zitten. Burgerschap is een hot thema, maar welzijn hoort daar óók bij. Het gaat niet alleen om democratie, maar om de leerling zelf. Koppel dat aan de lesstof, maak er geen losse modules van. En geef pedagogiek een grotere rol in de lerarenopleiding.”