Selfie met Sappho

VCN gaat in gesprek met Den Haag

Homines dum docent discunt (mensen leren (zelf) terwijl zij onderwijzen), aldus de Romeinse filosoof Seneca (1e eeuw n.Chr.) in een brief aan zijn vriend en leerling Lucilius (Ep.Mor. 7). Dit aforisme citeerde ik aan mijn leerlingen toen een van hen had aangegeven ook wel eens te willen lesgeven. “Je moet de stof veel beter kennen,” was haar commentaar na haar optreden. Ze had er echt wel wat van geleerd, en misschien nog wel het meest dat ze “bijna niets” wist, wat ons ook nog even bij Socrates (Atheense filosoof, 5e eeuw v.Chr.) deed belanden. Hij zei immers over zichzelf dat hij wist dat hij niets wist. Paradoxaal genoeg lijkt het niet weten een belangrijke basis voor het (beginnen te) weten.

In die staat van niet-weten voel ik me ook als het gaat om de vraag wat de politiek wil met het onderwijs. Op het lijstje van bespreekpunten dat Kim Putters na zijn informatie heeft achtergelaten, ontbreekt onderwijs. Dat vind ik bijzonder jammer, want het hele onderwijsveld kent grote uitdagingen, te beginnen natuurlijk bij het forse tekort aan leraren.

Maar ook kansengelijkheid is een terugkerend thema. Classici denken graag mee in oplossingen, juist bij dit vraagstuk. Wij zijn ervan overtuigd dat we een waardevolle boodschap hebben voor leerlingen, die zeker niet alleen voor gymnasiasten is bedoeld. In 2019 formuleerden wij onze boodschap als volgt in Selfie met Sappho, het boekje waarin wij de richting beschreven die wij voor ons zagen als ontwikkeling van ons onderwijs:

‘Klassieke talen en cultuur vormen en verbinden. Dat doen ze met machtige verhalen, met sterke beelden en belangrijke vragen. De klassieken verbinden de wereld van vroeger en vandaag, verbinden je eigen wereld met die van de ander. Ze openen je ogen voor wat je deelt met elkaar, in de samenleving van nu. Ze rusten je uit voor je rol in de maatschappij van morgen. De klassieken vormen je voor het leven dat voor je ligt.’ [1]

De docenten Grieks en Latijn in Nederland zijn zich er van bewust dat zij met de verhalen die zij met hun leerlingen behandelen universele thema’s aansnijden, die mensen door de eeuwen heen hebben aangesproken. Hoe mooi zou het zijn een breder leerlingenpubliek juist met die verhalen te bereiken. Laten we er daarom voor zorgen dat we met alle plannen rondom het vergroten van de kansengelijkheid het vele waardevols dat het Nederlandse onderwijs heeft voortgebracht, behouden voor toekomstige generaties. De VCN ziet dit graag terug in het hoofdlijnenakkoord of regeringsprogramma en gaat daarover graag het gesprek met de (nieuwe) beleidsmakers aan.

Een sprekend voorbeeld van de impact van een enkel homerisch vers wordt in deze nieuwsbrief gegeven door collega-classicus Jaap Toorenaar, die vertelt waarom het Stedelijk Gymnasium Leiden precies deze dactylische hexameter met enig ceremonieel op een muur in de school heeft aangebracht.

Daarnaast verdiepen we ons in een aantal namen van Oekraïense steden. Hoe komen die namen aan het achtervoegsel -pol, dat wel erg doet denken aan πόλις, polis (stad) in het Grieks. Lijken die namen alleen maar uit het Grieks afkomstig te zijn of zijn ze dat ook werkelijk? En zo ja, hoe is dat zo gekomen?

Dat was ook voor de redactie een aardige zoektocht, die de stelling van Seneca nog maar eens onderbouwde en bevestigde wat hij elders in zijn werk ook heeft aangegeven: non scholae sed vitae discimus (wij leren niet voor school maar voor het leven).

En dat wens ik alle huidige en toekomstige leerlingen in Nederland van harte toe.

Bosco Smit, voorzitter VCN


[1] Deze kernboodschap staat in het door het VCN-Volgteam gepubliceerde Selfie met Sappho: Een nieuw curriculum voor de vakken GTC en LTC (2019), pag. 38-39.


'VCN gaat in gesprek met Den Haag' has no comments

Geef als eerste commentaar hierop!

Wil je jouw gedachten delen?

Your email address will not be published.

Deze website is onderdeel van de Vereniging Classici Nederland en gerealiseerd door AdCon Online Marketing.