Kiezen voor delen

Nadenken over de toegankelijkheid van de Klassieken op de conferentie Shared Antiquity

Kunnen de klassieke talen wel met iedereen worden gedeeld? Staat de wereld van de oudheid voor alle mensen open? Die vragen stonden van 12 tot 15 februari 2021 centraal in een conferentie van Onderzoeksschool OIKOS onder de titel Shared Antiquity. Classici uit binnen- en buitenland gingen openhartig het gesprek aan over de toegankelijkheid van de Klassieken: liggen er vooroordelen, verborgen drempels en aannames verscholen in het Klassiekenonderwijs? Van introductielessen op de basisschool tot de inrichting van departementen aan de universiteit, heel het Klassiekenonderwijs werd door deelnemers aan de conferentie bevraagd en doordacht. Daar kwamen soms lastige vragen bij kijken. Die bleken echter zeer de moeite van het beantwoorden waard voor de vele aanwezige classici, die hun vakgebied met zo veel mogelijk mensen willen delen.

Onderwerp van gesprek op de conferentie was het delen van de oudheid: Shared Antiquity. Alle aanwezigen vonden elkaar in het besef dat de Klassieken het waard zijn te delen met iedereen. Doel wordt dan te zorgen dat ook iedereen toegang krijgt tot het Latijn en Grieks. Zo vertelde Evelien Bracke (Universiteit Gent) bijvoorbeeld over het project Oude Grieken – Jonge Helden, waarmee op basisscholen in Vlaanderen op ieder niveau Oudgrieks wordt gegeven. Niet alleen leerlingen, maar ook leraren en hun ouders werden gaandeweg de lesprogramma’s steeds positiever over de meerwaarde van klassieken onderwijs. Het Grieks schudde het stoffige imago van zich af, en werd breed toegankelijk.

Ook Tazuko van Berkel (Universiteit Leiden) vertelde over onderwijs op de basisschool: zij liep tegen een dilemma aan bij het vertellen over de Phaedrus van Plato. Ze wilde bovenal de leerlingen kennis laten maken met de tekst zoals Plato die heeft opgeschreven. Maar wat als die tekst negatieve stereotypen over wit en zwart bevat? Schiet je dan in het verweer, door uit te leggen dat een besef van ras en kleur bij de Grieken niet zo bestond als bij ons? Stellen leerlingen – en hun ouders – zich gewoon aan? Haar conclusie: dichtbij de bronnen van de oudheid blijven betekent eerlijk zijn over wat er in de teksten staat. Soms moet je dan schuld bekennen, maar altijd binnen de historische context. Uiteindelijk gaat het erom leerlingen kennis te laten maken met een taal en cultuur die anders zijn dan die van hen. Zoals iedere culturele verbreding betekent dat soms schurend contrast, soms blije herkenning: altijd is het een verrijkende ervaring.

Op de conferentie spraken verder onder andere Kurano Bigiman, die vertelde over het gymnasium dat hij opzette aan het Ir. Lely Lyceum in Amsterdam Zuidoost. VCN voorzitter Bosco Smit liet zien hoe hij met het herstructureren van instroommomenten het gymnasium van het Picasso Lyceum te Zoetermeer ook toegankelijk maakt voor leerlingen die van huis uit minder bekend zijn met het gymnasiale onderwijs.

Gaandeweg de presentaties en gesprekken werd duidelijk dat de aanwezige classici niet alleen kritisch nadenken over de toegankelijkheid van hun eigen vakgebied, maar daar ook concreet handen en voeten aan geven in hun onderzoek en onderwijs. De wens om het gedeelde enthousiasme voor de klassieke talen breder te verspreiden, is bij iedereen leidend. Alleen al daarom is het de moeite meer dan waard de klassieken toegankelijk te houden, zodat ze met iedereen kunnen worden gedeeld. Op de slotdag 15 februari was daar het laatste woord nog niet over gezegd. Classici blijven bezig met het delen van de Oudheid.


'Kiezen voor delen' has no comments

Be the first to comment this post!

Would you like to share your thoughts?

Your email address will not be published.

Deze website is onderdeel van de Vereniging Classici Nederland en gerealiseerd door X11 Creatie.