Jupiter, Zeus en #metoo

De Romeinse oppergod Jupiter maakte het behoorlijk bont in zijn relaties met vrouwen. Zijn echtgenote Juno moest bijvoorbeeld dulden dat Jupiter de mooie titanendochter Latona zwanger maakte van een tweeling: Diana en Apollo. In plaats van haar echtgenoot er behoorlijk van langs te geven, richtte de woede van Juno zich op Latona. Ze stuurde de mythische draak Python achter Latona aan en zorgde ervoor dat Latona nergens op aarde een plek kon vinden om haar kinderen te baren. Uiteindelijk lukte dat toch; op het Griekse eiland Delos beviel Latona van Apollo en Diana. Het lukte Apollo om vlak na zijn geboorte (!) Python te doden en zo het lijden van zijn moeder te verzachten.

Ook Jupiters Griekse evenknie Zeus kon er wat van. Voor zijn huwelijk met Hera had Zeus al een hele lijst minnaressen versleten – Europa, Io, Semele, Ganymedes, Callisto, Maia, Metus, Dione en Danaë – en ook tijdens zijn huwelijk verleidde hij menige koningin of nimf. Vaak nam hij hiervoor een andere gedaante aan; om koningin Leda van Sparta het bed in te krijgen bijvoorbeeld die van een zwaan.

De klassieke oppergod – Jupiter en Zeus zijn twee benamingen voor een en dezelfde – was trouwens niet de enige die zich vrij voelde om in het wilde weg vrouwen te verleiden. Collega-goden konden er ook wat van.

 

Waarom is dit verhaal nu nog steeds belangrijk?

Seksueel misbruik en macht hebben alles met elkaar te maken. Dat zie je heel duidelijk in de #metoo-discussie van dit moment. Filmproducer Harvey Weinstein bijvoorbeeld, met wie het allemaal begon, maakte van zijn positie gebruik om tientallen actrices – die bijvoorbeeld van hem afhankelijk waren voor een filmrol – seksueel te intimideren. Datzelfde zou je kunnen zeggen van zijn Nederlandse collega Job Gosschalk, die in zijn tijd als castingdirecteur over de schreef ging. En denk eens aan Donald – ‘grab them by the pussy’ – Trump.

De relatie tussen seksueel misbruik en macht beperkt zich niet tot de film- en theaterwereld en de politiek. In het strafrecht spelen machtsverhoudingen vaak een rol in zedenzaken, bijvoorbeeld in de recente zaak van een docent in Assen die ontucht pleegde met een leerlinge. In dit soort zaken kijken officieren van justitie en rechters ook altijd of de verdachte misbruik heeft gemaakt van zijn positie. Dat kan aanleiding zijn voor een hogere straf.

 

Welke vragen roept dit verhaal op?

Het is verleidelijk om parallellen te trekken tussen de klassieke oudheid en de tegenwoordige tijd, maar je kunt daarbij snel uit de bocht vliegen. Wie Donald Trump en Zeus naast elkaar legt, moet wel bedenken dat de positie van de vrouw 2000 jaar geleden een heel andere was dan nu.

Tegelijk stemt de heftigheid van de #metoo-discussie tot nadenken. In de gelijkheid tussen man en vrouw hebben we in het Westen veel stappen gezet, maar waarom konden mensen als Weinstein zo lang wegkomen met hun gedrag terwijl zoveel mensen wisten wat er gaande was? Macht lijkt in de tegenwoordige tijd nog steeds moeilijk aanraakbaar.



'Jupiter, Zeus en #metoo' has no comments

Be the first to comment this post!

Would you like to share your thoughts?

Your email address will not be published.

Deze website is onderdeel van de Vereniging Classici Nederland en gerealiseerd door X11 Creatie.